Vivienne Janssen

Over mij

Over mij..

15 jaar lang werkte ik in de kunst- en cultuursector. Met theatergroepen en bandjes reisde ik als technica stad en land af en bedacht en ontwikkelde festivalconcepten op verrassende locaties. En toen kwam ineens de crisis.
Niet één, maar meerdere crises rondom ‘verlies’, ‘rouw’ en ‘afscheid’ grepen in een paar jaar tijd op verschillende facetten van mijn leven in. Naast de cultuur- en economische crises die destijds speelden. Buiten deze externe gebeurtenissen bleek ik in een situatie terecht te zijn gekomen die mij in mijn wezen raakte en mijn grenzen enorm uitdaagden. Toen ik éénmaal door had waarin ik terecht was gekomen, kreeg ik het gevoel abrupt wakker te worden en gedwongen werd eens echt goed na te denken.

Alsof ik in hoog tempo de Grot van Plato uit werd geduwd en plots een andere wereld begon waar te nemen. De wereld bleek anders te zijn dan ik jarenlang had gedacht. Een schok.

Wat een goede vraag je kan brengen

In dat proces heeft het stellen van vragen mij enorm geholpen. Een serie ‘post-its’ met vragen plakte ik op mijn deur en elke dag liet ik die vragen op mij inwerken of ik paste ze aan als een vraag niet meer voldeed. Ik merkte dat die vragen mij houvast gaven en mij in het hier en nu hielden en richting gaven in de dag. Het hielp mij die nieuwe situatie op een creatieve manier naar mijn hand te zetten. Een intuïtief proces. Leren omgaan met (plotselinge) veranderingen dus.

Antwoorden of verklaringen kreeg ik niet. Laat staan kant en klare oplossingen. Het was leren leven van vraag naar vraag en leven in en met onwetendheid en onzekerheid. Daar wilde ik meer van weten en ik ben toen twee praktische opleidingen gaan volgen in de filosofie: de beroepsopleiding tot ‘Filosofisch Prakticus’ (een opleiding tot het voeren van 1-op-1-gesprekken) en de beroepsopleiding ‘Filosoferen met kinderen en jongeren’. Beide aan de Internationale School voor Wijsbegeerte’. De vaardigheid van het leren stellen van goede vragen is zo belangrijk om je al vroeg aan te leren. Dit wilde ik ook mijn zoon meegeven.

De vraag als ‘wapen’

Portretfoto-Vivienne-Janssen

Zeker deze tijd, waarin ‘nepnieuws’, ‘alternatieve feiten’ en berichten rondom de Coronacrisis het nieuws domineren, dwingt ons goed na te denken en om te gaan met onzekerheid. We weten niet hoe lang de situatie zal duren en hoe onze toekomst er straks uit ziet. De filosofie kan daarbij uitkomst bieden. Tenminste voor mij wel. Goede vragen leren stellen helpt mij de zin van de onzin te durven scheiden en leert mij hoe drogredenen te doorzien en te ontmantelen. Als mens zijn wij vanuit een probleem van nature gericht op instant oplossingen en antwoorden, maar in deze tijd zijn er voornamelijk vragen. Het leren omgaan met die vragen zonder geobsedeerd te raken op een passend antwoord kan je helpen de situatie het hoofd te bieden. De filosofie gaat over die vragen en onderzoekt deze. En dat is niet makkelijk allemaal. Ik ben hierin niet ineens ‘alwetend’ maar leer elke dag, met vallen en opstaan. Bovendien ontdek je door te filosoferen je eigen waarheid, daarvoor te durven staan en deze waarheid (hoe moeilijk ook) zo nodig bij te stellen.
Alleen al de vraag: ‘Is dat zo?’ kan een ander licht schijnen op een kwestie of situatie. Dwingt jezelf en de ander tot nadenken. Kritisch en creatief denken begint wat mij betreft dus met vragen stellen. Voor, met, door en aan jong en oud.

De vraag als conceptvorm

Vragen zijn nu de rode draad in mijn concepten, projecten, lessen en workshops. De nieuwe naam ‘het Hoofdpodium’ geeft voor mij beter weer wat ik doe en wil doen: filosofie/het denken en de kunst/creativiteit, waar ik ben begonnen, samen brengen in het Hoofdpodium. Voor kleine en grote denkers.

Bekijk voor mijn opleiding, achtergrond en ervaring mijn LinkedIn profiel fa-linkedin-square

Blog: Hoofd stukken

HetHoofdpodium.nl - Praktische filosofie heeft de omslagfoto bijgewerkt.
HetHoofdpodium.nl - Praktische filosofie

2 weeks ago

Omslagfoto van HetHoofdpodium.nl - Praktische filosofie ... See MoreSee Less
View on Facebook

10 months ago

Is filosoferen: efficiënt tobben?

“Wie mensenkennis bezit is verstandig, maar wie zichzelf kent is verlicht. Wie heerst over anderen heeft macht, maar wie zelfbeheersing bezit is niet te verslaan”. Lao Tse.

Dit citaat inspireert mij al jaren en blijft mij uitdagen. Een citaat van slechts twee regels waar je jaren lang zoet mee kan zijn om de betekenis ervan te doorgronden en er naar proberen te leven. Met name het laatste stuk triggert mij tot onderzoeken. Het leven gooit allerlei gebeurtenissen en situaties naar je toe die je mentaal uitdagen. Of je krijgt een rot opmerking naar je hoofd geslingerd, iemand beledigt je of je wordt zelfs vernederd. Iedereen maakt het wel eens mee.

Hoe reageer je?
Sommigen klappen dicht en zeggen niks, laten het over zich heen komen, de emotie slaat naar binnen. Wat niet goed is voor je eigen mentale welzijn.

Las een denkpauze in
Anderen worden kwaad. Je voelt je hoofd rood en warm worden en voordat je er erg in hebt reageer je vanuit een soort oerdrift. Het denken gaat uit. Je spuugt vuurballen aan schadelijke woorden. Kortom je bent boos, woedend.
Maar dan is de emotie wat afgezwakt en krijgt het denkende, verstandige brein weer ruimte. Wat gebeurde hier? Is de situatie nu verbeterd of juist verergerd?
Ik denk het laatste. De situatie escaleert.
Met soms destructieve gevolgen voor de ander maar ook voor jezelf.
Maar wat als je nu eens eerst even een ‘denkpauze’ inlast, en gewoon even niets doet.
Je emotie eerst observeert, doorvoelt, serieus neemt en dan pas reageert? Of niet reageert. Kortom jezelf even beheerst. Doen door niet te doen. Heel lastig in sommige situaties. Maar het valt te trainen.

Hoe wil je reageren?
De kunst is de ruimte tussen emotie en gedrag soms wat
op te rekken.
Je kan er over nadenken hoe je wilt reageren. Voor mij helpt onder meer vragen stellen om met name het laatste deel van het citaat van Lao Tse te oefenen. Bovendien helpt vragen stellen (aan jezelf) je ook om jezelf beter te leren kennen.

Balans tussen emotie en ratio
Je kunt dus in plaats van een primair antwoord een vraag leren stellen aan de ander:
‘Waarom zeg je dat?’, ‘Wat bedoel je daarmee?’ etc.
Maar ook aan jezelf: ‘Welke reactie is in deze situatie het beste?’ En waarom?
Door (met jezelf) te filosoferen creeër je keuzemogelijkheden en tijd.
Een vraag geeft namelijk letterlijk ruimte. Ruimte tot denken en ruimte tot reageren.
Zodat je je niet meteen weer in een volgende situatie ‘smijt’, zoals René Gude (o.a. voormalig Denker des Vaderlands) het zo helder verwoordde.
“Efficiënt tobben” noemde Gude dat “om je emoties te kanaliseren en je humeur te managen”.
Door te filosoferen probeer je eigenlijk die balans tussen emotie en ratio te verbeteren.
Bekijk dit filmpje van René Gude (1957 – 2015) hoe hij dit uitlegt.

Stimuleer de zelfdenkzaamheid bij kinderen
Kinderen die filosoferen, leren de verantwoordelijkheid terug te geven aan degene die iets (zo maar) zegt, maar deze verantwoordelijkheid ook te nemen. Door vragen te stellen, door te vragen en geen genoegen te nemen met het eerste de beste antwoord. Het is een wisselwerking.
Filosoferen is daarom heel geschikt voor lessen binnen de ‘Vreedzameschool’ waar kinderen leren omgaan met conflicten. Maar kan natuurlijk voor elk denkbaar onderwerp ingezet worden.
------------------
#filosoferenmetkinderen #vreedzameschool #kanjertraining #zelfdenkzaamheid #kinderfilosofie #gastlessenfilosofie #workshopsfilosofie #utrecht #workshopfilosofie #laotse #primaironderwijs #filosofievoorkinderen
... See MoreSee Less
View on Facebook

het Hoofdpodium

Vivienne Janssen
fa-envelope far   info@hethoofdpodium.nl
 fa-phone   06 48973889

Facebook icoon Twitter icoon Instagram icoon